Bu rehberin kararı
Malzemeyi kullanmadan veya değiştirmeden sevkiyatı koruyun, sapmaları sözleşme ölçütleriyle ölçün ve kanıt zincirini tamamlayın.
Yönetici özeti
- Temel karar: Malzemeyi kullanmadan veya değiştirmeden sevkiyatı koruyun, sapmaları sözleşme ölçütleriyle ölçün ve kanıt zincirini tamamlayın.
- Karşılaştırma esası: Sipariş ve şartnameyi, paket listesi ve MTC’yi, parti ve dökümü, durum fotoğraflarını, ölçüm yöntem ve sonuçlarını, kalibrasyonu, saklanan numuneleri, karantina kaydını, zaman çizelgesini ve çözüm talebini toplayın.
- İlk risk: Bildirmeden malzemeyi kullanmak
Hangi kararı vermelisiniz?
Etkili şikâyet siparişten farkı tekrarlanabilir verilerle gösterir; partiyi, etkilenen miktarı, zamanı, durumu ve istenen çözümü tanımlar. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
İran’dan Türkiye’ye çelik tedarikinde teknik kabulü, ticari şartları ve sınır ötesi belge zincirini birlikte yönetin. Üretici, döküm, sertifika, paket listesi ve teslim edilen parça birbiriyle eşleşmelidir. Standart eşdeğerliği, ithalat için gereken güncel belgeler ve proje kabulü sipariş öncesinde ilgili uzmanlarla doğrulanmalıdır. Teklif tarihi, ödeme para birimi, taşıma şekli, teslim yeri, sigorta ve varış masraflarını açıkça yazarak TRY/USD bazında kullanılabilir malzemenin teslim maliyetini karşılaştırın; uygulanacak vergi ve masrafları varsayımsal oranlarla hesaplamayın. Türkiye varışındaki uygunsuzlukta malzemeyi ayrı tutun; üretici, taşıyıcı ve alıcı kayıtlarını döküm ve parti numarası üzerinden eşleştirin.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Kesme, karıştırma, depo korozyonu ve kaybolan işaretler neden belirlemeyi zorlaştırır. Hatalı numune alma veya cihazlar ürün anlaşmazlığını deney yöntemi tartışmasına dönüştürebilir.[2][3][4]
Sipariş ve şartnameyi, paket listesi ve MTC’yi, parti ve dökümü, durum fotoğraflarını, ölçüm yöntem ve sonuçlarını, kalibrasyonu, saklanan numuneleri, karantina kaydını, zaman çizelgesini ve çözüm talebini toplayın. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Karantina ve koruma
- Kararlaştırılan sürede bildirim
- Parti izlenebilirliği
- Ortak muayene
- Rapor ve saklanan numune
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Ret veya değiştirme | Uygunsuzluk temelse | Etkilenen parti kapsamı |
| Tamir veya şartlı kabul | Mühendislik ve sözleşme izin veriyorsa | Yöntem ve sorumluluk |
| Alacaklandırma veya uzlaşma | Mali etki ölçülebiliyorsa | Hesap esası |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Bildirmeden malzemeyi kullanmak; Kimliksiz fotoğraflar; Tanımsız numuneler; Belirsiz çözüm talebi. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Güçlü şikâyet kısa, sayısal ve tekrarlanabilirdir. Gözlenen sapmayı nedeni hakkındaki varsayımdan ayırın; sevkiyat kanıtını koruyun.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Karantina ve koruma
- 2Kararlaştırılan sürede bildirim
- 3Parti izlenebilirliği
- 4Ortak muayene
- 5Rapor ve saklanan numune
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Çelik sevkiyatında kalite şikâyetleri değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Sipariş ve şartnameyi, paket listesi ve MTC’yi, parti ve dökümü, durum fotoğraflarını, ölçüm yöntem ve sonuçlarını, kalibrasyonu, saklanan numuneleri, karantina kaydını, zaman çizelgesini ve çözüm talebini toplayın.
Çelik sevkiyatında kalite şikâyetleri konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Güçlü şikâyet kısa, sayısal ve tekrarlanabilirdir. Gözlenen sapmayı nedeni hakkındaki varsayımdan ayırın; sevkiyat kanıtını koruyun.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]İran ulusal standartları ve hizmetleri— İran Ulusal Standartlar Kurumu
- [2]ISO/TC 17 — Steel— International Organization for Standardization
- [3]Steel Standards— ASTM International
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Steel & Metals Price Assessment Methodology— S&P Global Energy — Platts


