Bu rehberin kararı
Tüm şartları karşılaştırıp mühendislik onayı alarak eşdeğerlik kurun; PMI’ı bütün özelliklerin kanıtı olarak değil, kimyasal tanımlama için kullanın.
Yönetici özeti
- Temel karar: Tüm şartları karşılaştırıp mühendislik onayı alarak eşdeğerlik kurun; PMI’ı bütün özelliklerin kanıtı olarak değil, kimyasal tanımlama için kullanın.
- Karşılaştırma esası: Geçerli standart, baskı ve sınıfı, şart karşılaştırmasını, kullanımı, biçim ve kalınlığı, teslim durumunu, deney planını, PMI yöntemini ve onayı kaydedin.
- İlk risk: Doğrulanmamış çevrim içi eşdeğerlik tabloları
Hangi kararı vermelisiniz?
Farklı standartlardaki sınıflar benzer kimya veya kullanım taşısa da bileşim sınırları, özellikler, ısıl işlem ve deneylerde farklı olabilir. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
İran’da alaşımlı çelikler eski DIN numarası, AISI/SAE adı, kullanım adı veya ticari eşdeğerle sunulabilir. Türkiye’deki alıcı standart ve tam sınıfı, ürün biçimini, ölçüleri, ısıl işlem durumunu, sertliği, özellikleri ve döküm izlenebilirliğini tek şartnamede toplamalıdır. Türkiye’de kullanılacak proje şartlarıyla eşdeğerlik mühendislik onayı gerektirir; PMI tek başına bunu kanıtlamaz. Teklif tarihini, kara veya deniz teslim noktasını, belgelendirme ve muayene kapsamını, ambalaj ve nakliyeyi belirterek toplam teslim maliyetini TRY/USD cinsinden hesaplayın. Türkiye projesinin mühendislik sorumlusu tarafından onaylanmış eşdeğerlik matrisi isteyin; PMI eşleşmesi tek başına malzeme ikamesi izni değildir.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
XRF ve OES gibi PMI yöntemleri seçili elementleri ölçer. Yöntem sınırları, karbon ölçümü, yüzey hazırlığı, kalibrasyon ve geometri anlaşılmalıdır. Kimya tek başına yapıyı veya işlem geçmişini kanıtlamaz.[2][3][4]
Geçerli standart, baskı ve sınıfı, şart karşılaştırmasını, kullanımı, biçim ve kalınlığı, teslim durumunu, deney planını, PMI yöntemini ve onayı kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Kimya karşılaştırması
- Özellikler ve kalınlık
- Teslim durumu
- PMI yöntemi ve kalibrasyon
- Resmî onay
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Aynı sınıf | Tedarik ve belgeler eksiksizse | İzlenebilirlik |
| Onaylı eşdeğer | Şartlar uzlaştırılmışsa | Sapma belgesi |
| PMI taraması | Karışma önlenecekse | Yöntem ve sınırları |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Doğrulanmamış çevrim içi eşdeğerlik tabloları; Karbon ölçmeyen PMI; Kirli yüzey; Tasarımcı onaysız ikame. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Eşdeğerlik belgelenmiş mühendislik kararıdır. PMI karışma riskini azaltır; MTC, mekanik özellikler veya teslim durumunun yerini alamaz.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Kimya karşılaştırması
- 2Özellikler ve kalınlık
- 3Teslim durumu
- 4PMI yöntemi ve kalibrasyon
- 5Resmî onay
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Alaşımlı çelik sınıflarının eşdeğerliği değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Geçerli standart, baskı ve sınıfı, şart karşılaştırmasını, kullanımı, biçim ve kalınlığı, teslim durumunu, deney planını, PMI yöntemini ve onayı kaydedin.
Alaşımlı çelik sınıflarının eşdeğerliği konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Eşdeğerlik belgelenmiş mühendislik kararıdır. PMI karışma riskini azaltır; MTC, mekanik özellikler veya teslim durumunun yerini alamaz.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]İran ulusal standartları ve hizmetleri— İran Ulusal Standartlar Kurumu
- [2]ISO/TC 17 — Steel— International Organization for Standardization
- [3]Steel Standards— ASTM International
- [4]What is steel?— World Steel Association
- [5]D1 Committee on Structural Welding and AWS D1.1— American Welding Society


