Bu rehberin kararı
PMI yöntemini ve deney kapsamını hedef elementler ile karışma riskine göre seçin; sonuçları belge ve izlenebilirlikle birleştirin.
Yönetici özeti
- Temel karar: PMI yöntemini ve deney kapsamını hedef elementler ile karışma riskine göre seçin; sonuçları belge ve izlenebilirlikle birleştirin.
- Karşılaştırma esası: Sınıfları ve ayırt edici elementleri, yöntemi, kalibrasyonu, yüzey hazırlığını, deney sayısı ve yerlerini, kabul mantığını, işaretleme ve raporlamayı belirtin.
- İlk risk: Karbona uygun olmayan yöntem
Hangi kararı vermelisiniz?
PMI malzemeyi doğrulamak veya ayırmak için bileşimi hızla kontrol eder. XRF, OES ve diğer yöntemlerin özellikle hafif elementler ve karbon için farklı yetenek ve sınırları vardır. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
İran’dan Türkiye’ye çelik tedarikinde teknik kabulü, ticari şartları ve sınır ötesi belge zincirini birlikte yönetin. Üretici, döküm, sertifika, paket listesi ve teslim edilen parça birbiriyle eşleşmelidir. Standart eşdeğerliği, ithalat için gereken güncel belgeler ve proje kabulü sipariş öncesinde ilgili uzmanlarla doğrulanmalıdır. Teklif tarihi, ödeme para birimi, taşıma şekli, teslim yeri, sigorta ve varış masraflarını açıkça yazarak TRY/USD bazında kullanılabilir malzemenin teslim maliyetini karşılaştırın; uygulanacak vergi ve masrafları varsayımsal oranlarla hesaplamayın. Türkiye varışında PMI yapılacak parçaların yüzey hazırlığını, numune oranını ve sonuçların parça kimliğine aktarımını önceden planlayın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Yüzey, kaplama, pas, eğrilik, kalibrasyon alaşımı ve operatör uygulaması sonuçları etkiler. Kimyanın eşleşmesi ısıl işlemi, özellikleri veya mikroyapıyı kanıtlamaz.[2][3][4]
Sınıfları ve ayırt edici elementleri, yöntemi, kalibrasyonu, yüzey hazırlığını, deney sayısı ve yerlerini, kabul mantığını, işaretleme ve raporlamayı belirtin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Karışma riski matrisi
- Yöntem ve referans
- Yüzey hazırlığı
- Kayıtlı okumalar
- Sonuç ile parça bağlantısı
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| XRF | Ölçülebilen elementler sınıfları ayırıyorsa | Hafif element sınırları |
| OES | Karbon veya daha geniş kimya gerekiyorsa | Yüzey hazırlığı ve kıvılcım deneyi |
| Laboratuvar analizi | Yüksek doğruluk veya resmî rapor gerekiyorsa | Numune kimliği ve teslim zinciri |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Karbona uygun olmayan yöntem; Kaplama üzerinden ölçmek; Cihaz kütüphanesi eşleşmesini otomatik kabul; Yetersiz numune. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
PMI izlenebilirlik planı içinde güçlü bir karışma kontrolüdür. Tek başına tam malzeme yeterliliği sağlamaz.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Karışma riski matrisi
- 2Yöntem ve referans
- 3Yüzey hazırlığı
- 4Kayıtlı okumalar
- 5Sonuç ile parça bağlantısı
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Çelikte pozitif malzeme tanımlama değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Sınıfları ve ayırt edici elementleri, yöntemi, kalibrasyonu, yüzey hazırlığını, deney sayısı ve yerlerini, kabul mantığını, işaretleme ve raporlamayı belirtin.
Çelikte pozitif malzeme tanımlama konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. PMI izlenebilirlik planı içinde güçlü bir karışma kontrolüdür. Tek başına tam malzeme yeterliliği sağlamaz.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]İran ulusal standartları ve hizmetleri— İran Ulusal Standartlar Kurumu
- [2]ISO/TC 17 — Steel— International Organization for Standardization
- [3]Steel Standards— ASTM International
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Steel & Metals Price Assessment Methodology— S&P Global Energy — Platts


