Bu rehberin kararı
Yarı mamulü kesit, sınıf, haddeleme yolu, iç kalite ve sonraki ekipmanın ölçüleriyle tanımlayın.
Yönetici özeti
- Temel karar: Yarı mamulü kesit, sınıf, haddeleme yolu, iç kalite ve sonraki ekipmanın ölçüleriyle tanımlayın.
- Karşılaştırma esası: Kesit tanımı ve ölçülerini, sınıfı, döküm yolunu, yüzey hazırlığını, iç kaliteyi, boy ve ağırlığı, döküm kimliğini ve hedef üretim hattını kaydedin.
- İlk risk: Belirsiz yarı mamul adları
Hangi kararı vermelisiniz?
Kütük, blum ve slab farklı boyut oranlarına ve haddeleme hedeflerine sahiptir; adlandırma sınırları standart veya sözleşmeye dayanmalıdır. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Türkiye’de İran kaynaklı çelik veya metalik hammadde değerlendirilirken fabrikanın gerçek üretim yolu, enerji kaynağı, metal verimi ve ürün şartları esas alınmalıdır. İran’daki doğal gaz, elektrik ve lojistik koşullarının etkisini tesis ve dönem verisiyle doğrulayın; ülke ortalamasını tek sevkiyata taşımayın. Çevresel beyanları Türkiye’deki müşterinin veya ihracat projesinin istediği sınır, yöntem ve doğrulamayla eşleştirin. Tarihli teklif, kara veya deniz teslim noktası ve güvenli elleçleme kapsamıyla TRY/USD bazında teslim maliyetini hesaplayın; karbon, kalite veya maliyet avantajını belgesiz varsaymayın. Türkiye’deki alıcı haddehanenin fırın ve hat ölçülerini yarı mamul şartnamesine ekleyin; kütük veya slabın yalnız ton fiyatını karşılaştırmayın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Döküm kesiti, hızı, soğutma ve sonraki kesit küçültme segregasyon, çatlak, gözenek ve nihai kaliteyi etkiler. Slab yassı ürünleri; kare veya dikdörtgen kesitler uzun ürünleri besler.[2][3][4]
Kesit tanımı ve ölçülerini, sınıfı, döküm yolunu, yüzey hazırlığını, iç kaliteyi, boy ve ağırlığı, döküm kimliğini ve hedef üretim hattını kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Kesit ve tolerans
- Sınıf ve döküm
- Yüzey ve temizleme
- Gerekirse makro inceleme veya UT
- Alıcı hatla uyum
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Kütük | Küçük kesitli uzun ürünler | Ölçüler ve merkez kalitesi |
| Blum | Büyük veya ağır kesitler | Kesit küçültme ve iç kusurlar |
| Slab | Levha, sac ve rulo | Genişlik, kalınlık ve yüzey |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Belirsiz yarı mamul adları; Köşe çatlakları; Merkez segregasyonu; Fırın veya haddeyle uyumsuzluk. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Yarı mamul çelik sipariş için fazla geniş tanımdır. Sınıf yanında geometriyi ve haddeleme hedefini belirtin.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Kesit ve tolerans
- 2Sınıf ve döküm
- 3Yüzey ve temizleme
- 4Gerekirse makro inceleme veya UT
- 5Alıcı hatla uyum
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Yarı mamul çelik ürünler değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Kesit tanımı ve ölçülerini, sınıfı, döküm yolunu, yüzey hazırlığını, iç kaliteyi, boy ve ağırlığı, döküm kimliğini ve hedef üretim hattını kaydedin.
Yarı mamul çelik ürünler konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Yarı mamul çelik sipariş için fazla geniş tanımdır. Sınıf yanında geometriyi ve haddeleme hedefini belirtin.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [2]Raw materials— World Steel Association
- [3]Life cycle assessment in the steel industry— World Steel Association
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Global Steel, Ferrous Scrap, Ferroalloys and Noble Alloys Specifications Guide— S&P Global Commodity Insights


