Bu rehberin kararı
İndirgenmiş demiri toplam ve metalik demir, metalizasyon, karbon, gang, nem, tane boyutu ve güvenli elleçleme şartlarıyla değerleyin.
Yönetici özeti
- Temel karar: İndirgenmiş demiri toplam ve metalik demir, metalizasyon, karbon, gang, nem, tane boyutu ve güvenli elleçleme şartlarıyla değerleyin.
- Karşılaştırma esası: Toplam ve metalik demiri, metalizasyon, karbon, gang, kükürt ve fosforu, nemi, boyut ve ince tane oranını, yığın yoğunluğunu, sıcaklığı ve elleçleme talimatlarını kaydedin.
- İlk risk: Islak DRI
Hangi kararı vermelisiniz?
DRI demir cevherinin katı hâlde indirgenmesiyle üretilir. HBI daha yüksek yoğunluk ve elleçleme kararlılığı sağlayan sıcak briketlenmiş biçimidir; ikisi de kontrollü elleçleme gerektirir. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Türkiye’de İran kaynaklı çelik veya metalik hammadde değerlendirilirken fabrikanın gerçek üretim yolu, enerji kaynağı, metal verimi ve ürün şartları esas alınmalıdır. İran’daki doğal gaz, elektrik ve lojistik koşullarının etkisini tesis ve dönem verisiyle doğrulayın; ülke ortalamasını tek sevkiyata taşımayın. Çevresel beyanları Türkiye’deki müşterinin veya ihracat projesinin istediği sınır, yöntem ve doğrulamayla eşleştirin. Tarihli teklif, kara veya deniz teslim noktası ve güvenli elleçleme kapsamıyla TRY/USD bazında teslim maliyetini hesaplayın; karbon, kalite veya maliyet avantajını belgesiz varsaymayın. İran’dan Türkiye’ye DRI/HBI taşımasında ürünün geçerli güvenli taşıma ve elleçleme talimatlarını uzman taşıyıcıyla doğrulayın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Metalik demir su ve oksijenle temas ettiğinde oksitlenip ısı üretebilir. İnce taneler, gözeneklilik, pasivasyon, depolama süresi ve koşulları metalizasyon kaybını ve güvenliği etkiler.[2][3][4]
Toplam ve metalik demiri, metalizasyon, karbon, gang, kükürt ve fosforu, nemi, boyut ve ince tane oranını, yığın yoğunluğunu, sıcaklığı ve elleçleme talimatlarını kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Numune alma
- Metalizasyon ve demir
- Nem ve sıcaklık
- Tane dağılımı
- Taşıma ve depolama yöntemi
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| DRI | Yakın tüketim ve kontrollü elleçleme | Nem ve ince taneler |
| HBI | Uzun taşıma veya depolama gerekiyorsa | Yoğunluk ve briket kalitesi |
| Hurdayla karışım | EAF optimizasyonu | Kütle dengesi |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Islak DRI; Fazla ince tane; Yaş ton fiyatlarını karşılaştırmak; Depoda metalizasyon kaybı. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
DRI fiyatını geri kazanılabilir metalik demir maliyetine dönüştürün. Kimya ve güvenli depolama aynı satın alma değerlendirmesinin parçasıdır.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Numune alma
- 2Metalizasyon ve demir
- 3Nem ve sıcaklık
- 4Tane dağılımı
- 5Taşıma ve depolama yöntemi
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
DRI ve HBI değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Toplam ve metalik demiri, metalizasyon, karbon, gang, kükürt ve fosforu, nemi, boyut ve ince tane oranını, yığın yoğunluğunu, sıcaklığı ve elleçleme talimatlarını kaydedin.
DRI ve HBI konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. DRI fiyatını geri kazanılabilir metalik demir maliyetine dönüştürün. Kimya ve güvenli depolama aynı satın alma değerlendirmesinin parçasıdır.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [2]Raw materials— World Steel Association
- [3]Life cycle assessment in the steel industry— World Steel Association
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Global Steel, Ferrous Scrap, Ferroalloys and Noble Alloys Specifications Guide— S&P Global Commodity Insights


