Bu rehberin kararı
Girdi oranlarını hedef kimya, kalıntı element, enerji, verim, ergitme süresi, güvenlik ve teslim fiyatıyla optimize edin.
Yönetici özeti
- Temel karar: Girdi oranlarını hedef kimya, kalıntı element, enerji, verim, ergitme süresi, güvenlik ve teslim fiyatıyla optimize edin.
- Karşılaştırma esası: Analiz ve kalıntıları, metalizasyon ve karbonu, gang, nem, yığın yoğunluğu, metal verimi, ton başına enerji, süre, cüruf ve teslim maliyetini kaydedin.
- İlk risk: Kapalı veya tehlikeli hurda
Hangi kararı vermelisiniz?
EAF hurda, DRI ve HBI karışımlarını ergitebilir. Her biri farklı demir, gang, karbon, nem, kalıntı element ve yoğunluk sağlar. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Türkiye’de İran kaynaklı çelik veya metalik hammadde değerlendirilirken fabrikanın gerçek üretim yolu, enerji kaynağı, metal verimi ve ürün şartları esas alınmalıdır. İran’daki doğal gaz, elektrik ve lojistik koşullarının etkisini tesis ve dönem verisiyle doğrulayın; ülke ortalamasını tek sevkiyata taşımayın. Çevresel beyanları Türkiye’deki müşterinin veya ihracat projesinin istediği sınır, yöntem ve doğrulamayla eşleştirin. Tarihli teklif, kara veya deniz teslim noktası ve güvenli elleçleme kapsamıyla TRY/USD bazında teslim maliyetini hesaplayın; karbon, kalite veya maliyet avantajını belgesiz varsaymayın. Türkiye’deki EAF için İran DRI teklifini net geri kazanılabilir demir ve ek enerji ihtiyacıyla kıyaslayın; hurdayla aynı yaş ton fiyatına indirgemeyin.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
DRI kalıntı elementleri kontrol etmeye yardımcı olur; gang ve metalizasyonu cüruf ile enerjiyi etkiler. Hurdanın verimi ve yoğunluğu değişkendir; ayırma kalitesi bu nedenle önemlidir.[2][3][4]
Analiz ve kalıntıları, metalizasyon ve karbonu, gang, nem, yığın yoğunluğu, metal verimi, ton başına enerji, süre, cüruf ve teslim maliyetini kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Besleme numunesi
- Kalıntı elementler
- Metalizasyon
- Nem ve güvenlik
- Kütle ve enerji dengesi
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Daha fazla hurda | Kalite ve fiyat uygunsa | Kalıntılar ve verim |
| Daha fazla DRI | Kimyasal temizlik değer katıyorsa | Enerji ve cüruf |
| HBI veya karma şarj | Taşıma ve yoğunluk önemliyse | Geri kazanılabilir demir birimi maliyeti |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Kapalı veya tehlikeli hurda; Islak DRI; Verimi göz ardı etmek; Metalik demir içeriği olmadan fiyat karşılaştırmak. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
En ucuz girdi tonu en ucuz sıvı çelik tonunu üretmeyebilir. Geri kazanılabilir demir maliyetini ve oluşan ergiyiğin kalitesini karşılaştırın.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Besleme numunesi
- 2Kalıntı elementler
- 3Metalizasyon
- 4Nem ve güvenlik
- 5Kütle ve enerji dengesi
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Elektrik ark ocağı şarj karışımı değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Analiz ve kalıntıları, metalizasyon ve karbonu, gang, nem, yığın yoğunluğu, metal verimi, ton başına enerji, süre, cüruf ve teslim maliyetini kaydedin.
Elektrik ark ocağı şarj karışımı konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. En ucuz girdi tonu en ucuz sıvı çelik tonunu üretmeyebilir. Geri kazanılabilir demir maliyetini ve oluşan ergiyiğin kalitesini karşılaştırın.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [2]Raw materials— World Steel Association
- [3]Life cycle assessment in the steel industry— World Steel Association
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Global Steel, Ferrous Scrap, Ferroalloys and Noble Alloys Specifications Guide— S&P Global Commodity Insights


