Bu rehberin kararı
Göstergeyi girdi maliyetinde kullanmadan ilgili cevher kalitesini ve tenör, nem ve safsızlık düzeltmelerini belirleyin.
Yönetici özeti
- Temel karar: Göstergeyi girdi maliyetinde kullanmadan ilgili cevher kalitesini ve tenör, nem ve safsızlık düzeltmelerini belirleyin.
- Karşılaştırma esası: Kuru ve yaş fiyatı, baz tenörü, safsızlık cezalarını, tane boyutunu, ince veya parça biçimini, menşei, varış limanını ve sevk dönemini birlikte tutun.
- İlk risk: Farklı demir tenörlerini karşılaştırmak
Hangi kararı vermelisiniz?
IODEX, tanımlı referans kalite ve teslim şartlarıyla denizyolu demir cevheri değerlendirmeleri sağlar. Demir içeriği, nem ve safsızlık düşünülmeden herhangi bir sevkiyata aktarılamaz. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Türkiye’de İran’dan çelik tedarik eden alıcı için küresel gösterge, doğrudan satın alınabilir teklif değildir. Ürün sınıfını, teslim esasını, menşe ve varış noktasını, yükleme dönemini ve ölçüleri aynılaştırın. İran iç piyasa riyal/tümen verisini, dolar bazlı göstergeyi ve TRY bütçesini ayrı tutup tarihli ve uygulanabilir kurla bağlayın. Kara tesliminde sınır ve tesis, deniz tesliminde adlandırılmış liman, navlun, sigorta ve elleçleme kapsamını belirtin. Güncel ticaret şartları ve Türkiye’deki proje kabulü doğrulanmadan bölgesel fiyat farkını gerçekleşebilir kazanç saymayın. Türkiye’deki alıcı prosesine uygun cevher veya pelet kalitesini, İran çıkış menşei ve taşımayla birlikte değerlendirin; IODEX’i her cevhere doğrudan uygulamayın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Yüksek demir içeriği metalik değeri artırır; silis, alümina, fosfor, kükürt, nem ve fiziksel biçim fırın verimini ve hazırlık maliyetini etkiler. Prim ve indirimleri ilgili değerlendirmenin şartname metodolojisiyle yorumlayın.[2][3][4]
Kuru ve yaş fiyatı, baz tenörü, safsızlık cezalarını, tane boyutunu, ince veya parça biçimini, menşei, varış limanını ve sevk dönemini birlikte tutun. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Tenör ve tam analiz
- Kuru veya yaş esas
- Nem ve tane dağılımı
- Teslim yeri ve zamanı
- Prim ve ceza formülü
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Referans ince cevher | Denizyolu piyasası analizi | Gösterge şartnamesiyle tam eşleşme |
| Parça cevher veya pelet | Farklı proses ihtiyaçları | Prim, dayanım ve indirgenebilirlik |
| İç piyasa girdisi | İran değer zinciri analizi | Maden analizi, taşıma ve yerel dönüşüm |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Farklı demir tenörlerini karşılaştırmak; Kuru esası atlamak; Safsızlık cezalarını atlamak; Denizyolu fiyatını iç madene doğrudan uygulamak. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
IODEX’i kaliteyle tanımlı gösterge olarak kullanın. Göstergeyi iç sevkiyat ağırlığıyla doğrudan çarpmak yerine denizyolu cevher değerinden gerçek girdi maliyetine hesap bağlantısı kurun.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Tenör ve tam analiz
- 2Kuru veya yaş esas
- 3Nem ve tane dağılımı
- 4Teslim yeri ve zamanı
- 5Prim ve ceza formülü
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
IODEX demir cevheri göstergesi değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Kuru ve yaş fiyatı, baz tenörü, safsızlık cezalarını, tane boyutunu, ince veya parça biçimini, menşei, varış limanını ve sevk dönemini birlikte tutun.
IODEX demir cevheri göstergesi konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. IODEX’i kaliteyle tanımlı gösterge olarak kullanın. Göstergeyi iç sevkiyat ağırlığıyla doğrudan çarpmak yerine denizyolu cevher değerinden gerçek girdi maliyetine hesap bağlantısı kurun.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]Steel & Metals Price Assessment Methodology— S&P Global Energy — Platts
- [2]Platts Assessments Methodology Guide— S&P Global Commodity Insights
- [3]Global Steel, Ferrous Scrap, Ferroalloys and Noble Alloys Specifications Guide— S&P Global Commodity Insights
- [4]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [5]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası


