Bu rehberin kararı
Her teklifi ortak zaman esasında proje yerinde kullanılabilir malzeme maliyetine dönüştürün.
Yönetici özeti
- Temel karar: Her teklifi ortak zaman esasında proje yerinde kullanılabilir malzeme maliyetine dönüştürün.
- Karşılaştırma esası: Kullanılabilir miktarı, faturalanan ağırlığı, baz fiyatı, geçerli KDV’yi, hizmetleri, ambalajı, taşımayı, fireyi, finansman günlerini, zamanı ve ret olasılığını ortak esasa getirin.
- İlk risk: Fireyi atlamak
Hangi kararı vermelisiniz?
Toplam teslim maliyeti mal fiyatıyla kullanıma hazır hâle getirme masraflarını birleştirir: vergi, yükleme, navlun, sigorta, tartım, kesme, fire, finansman, muayene ve duruş. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
İran’dan Türkiye’ye çelik tedarikinde teknik kabulü, ticari şartları ve sınır ötesi belge zincirini birlikte yönetin. Üretici, döküm, sertifika, paket listesi ve teslim edilen parça birbiriyle eşleşmelidir. Standart eşdeğerliği, ithalat için gereken güncel belgeler ve proje kabulü sipariş öncesinde ilgili uzmanlarla doğrulanmalıdır. Teklif tarihi, ödeme para birimi, taşıma şekli, teslim yeri, sigorta ve varış masraflarını açıkça yazarak TRY/USD bazında kullanılabilir malzemenin teslim maliyetini karşılaştırın; uygulanacak vergi ve masrafları varsayımsal oranlarla hesaplamayın. Türkiye’de kullanılabilir net miktarı esas alıp İran çıkışı, sınır veya liman ve tesis teslimi maliyetlerini ayrı satırlarda gösterin.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Asgari sipariş, gerçek ağırlık, kesim verimi, teslim süresi ve ödeme şartları en ucuz teklifi en pahalı sonuca dönüştürebilir. Risk maliyetini senaryolarla değerlendirin.[2][3][4]
Kullanılabilir miktarı, faturalanan ağırlığı, baz fiyatı, geçerli KDV’yi, hizmetleri, ambalajı, taşımayı, fireyi, finansman günlerini, zamanı ve ret olasılığını ortak esasa getirin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Ortak formül ve birimler
- Teslim yerine kadar maliyet
- Kullanılabilir malzeme verimi
- Ödeme şartları
- Gecikme ve ret senaryoları
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Fabrika çıkışı alım | Navlun ve asgari sipariş ekonomikse | Fabrika kapısından sonraki tüm maliyetler |
| Stokçudan teslim | Hız ve küçük miktar değer katıyorsa | Menşe ve hizmetler |
| İşlenmiş malzeme | Kesim ve hazırlık fireyi azaltıyorsa | Verim ve kalite |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Fireyi atlamak; Belirsiz navlun; Farklı faturalanan ağırlık esası; Bağlanan sermayeyi göz ardı etmek. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Kararı en düşük kilogram teklifine bağlamak yerine, riski kontrollü kullanılabilir malzemenin en düşük maliyetini seçin.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Ortak formül ve birimler
- 2Teslim yerine kadar maliyet
- 3Kullanılabilir malzeme verimi
- 4Ödeme şartları
- 5Gecikme ve ret senaryoları
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Çelik tedarikinde toplam teslim maliyeti değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Kullanılabilir miktarı, faturalanan ağırlığı, baz fiyatı, geçerli KDV’yi, hizmetleri, ambalajı, taşımayı, fireyi, finansman günlerini, zamanı ve ret olasılığını ortak esasa getirin.
Çelik tedarikinde toplam teslim maliyeti konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Kararı en düşük kilogram teklifine bağlamak yerine, riski kontrollü kullanılabilir malzemenin en düşük maliyetini seçin.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]İran ulusal standartları ve hizmetleri— İran Ulusal Standartlar Kurumu
- [2]ISO/TC 17 — Steel— International Organization for Standardization
- [3]Steel Standards— ASTM International
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Steel & Metals Price Assessment Methodology— S&P Global Energy — Platts


