Bu rehberin kararı
Sözleşmede teorik ağırlık, kantar ağırlığı veya adet kullanımını netleştirin; boyut toleransını tartım hatasından ayırın.
Yönetici özeti
- Temel karar: Sözleşmede teorik ağırlık, kantar ağırlığı veya adet kullanımını netleştirin; boyut toleransını tartım hatasından ayırın.
- Karşılaştırma esası: Formül veya referans tabloyu, yoğunluğu, anma ve gerçek ölçüleri, birimleri, tartım yöntemi ve kalibrasyonu, dara, ambalaj ve hesaplaşma kurallarını kaydedin.
- İlk risk: Tutarsız birimleri birleştirmek
Hangi kararı vermelisiniz?
Teorik ağırlık geometri ve kararlaştırılmış yoğunluktan hesaplanır; gerçek ağırlık sevkiyatın tartılmasıyla bulunur. Fark normal, toleransla ilişkili veya yanlış veriden kaynaklı olabilir. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
İran’dan Türkiye’ye çelik tedarikinde teknik kabulü, ticari şartları ve sınır ötesi belge zincirini birlikte yönetin. Üretici, döküm, sertifika, paket listesi ve teslim edilen parça birbiriyle eşleşmelidir. Standart eşdeğerliği, ithalat için gereken güncel belgeler ve proje kabulü sipariş öncesinde ilgili uzmanlarla doğrulanmalıdır. Teklif tarihi, ödeme para birimi, taşıma şekli, teslim yeri, sigorta ve varış masraflarını açıkça yazarak TRY/USD bazında kullanılabilir malzemenin teslim maliyetini karşılaştırın; uygulanacak vergi ve masrafları varsayımsal oranlarla hesaplamayın. İran çıkış tartımıyla Türkiye varış tartımını karşılaştırırken araç darası, ambalaj ve net miktarı aynı tanımla kaydedin.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Sac kalınlığı veya çubuk çapındaki küçük değişimler yüksek miktarda önemli kütle farkı yaratır. Nem, ambalaj, kantar performansı, dara ve parça sayısı da önemlidir.[2][3][4]
Formül veya referans tabloyu, yoğunluğu, anma ve gerçek ölçüleri, birimleri, tartım yöntemi ve kalibrasyonu, dara, ambalaj ve hesaplaşma kurallarını kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Bağımsız hesap
- Numune boyut ölçümleri
- Çıkış ve varış tartımları
- Dara ve ambalaj
- Parça sayısı ve boy
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Teorik ağırlık | Geometri ve sözleşme kuralları açıksa | Ürün toleransı |
| Gerçek ağırlık | Doğrulanmış kantar hesaplaşmayı belirliyorsa | Dara ve nem |
| Adet veya uzunluk | Standart parçalar boyut kabulünü sağlıyorsa | Adet ve uzunluk |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Tutarsız birimleri birleştirmek; Ambalaj ağırlığını katmak; Doğrulanmamış tartım farkı; Tolerans dışı ölçüyü ağırlıkla açıklamak. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Ağırlık farkını geometri, tartım ve sözleşme şartları açısından ayrı inceleyin. Biri diğerinin yerine geçmez.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Bağımsız hesap
- 2Numune boyut ölçümleri
- 3Çıkış ve varış tartımları
- 4Dara ve ambalaj
- 5Parça sayısı ve boy
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Çelik ürünlerin teorik ve gerçek ağırlığı değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Formül veya referans tabloyu, yoğunluğu, anma ve gerçek ölçüleri, birimleri, tartım yöntemi ve kalibrasyonu, dara, ambalaj ve hesaplaşma kurallarını kaydedin.
Çelik ürünlerin teorik ve gerçek ağırlığı konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Ağırlık farkını geometri, tartım ve sözleşme şartları açısından ayrı inceleyin. Biri diğerinin yerine geçmez.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]İran ulusal standartları ve hizmetleri— İran Ulusal Standartlar Kurumu
- [2]ISO/TC 17 — Steel— International Organization for Standardization
- [3]Steel Standards— ASTM International
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Steel & Metals Price Assessment Methodology— S&P Global Energy — Platts


