Bu rehberin kararı
Miktarı, zamanı, ürün karışımını ve anında bulunabilirliği fabrikanın düşük baz fiyatıyla birlikte tartın.
Yönetici özeti
- Temel karar: Miktarı, zamanı, ürün karışımını ve anında bulunabilirliği fabrikanın düşük baz fiyatıyla birlikte tartın.
- Karşılaştırma esası: Toplam sepet maliyetini ve zamanı karşılaştırın: kullanılabilir miktar, zorunlu fazla veya eksik, navlun, bağlı sermaye, kesim, boşaltma ve gecikme riski.
- İlk risk: Farklı tonajları karşılaştırmak
Hangi kararı vermelisiniz?
Fabrika fiyatı genellikle belirli asgari tonaj, yükleme programı ve ürün için geçerlidir. Stokçu daha küçük miktar, karma çap, hizmet ve hızlı teslim sunarken stok ve finansman maliyetini karşılar. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Bu yazı İran iç piyasasını Türkiye’den tedarik yapan alıcı açısından ele alır. İran Emtia Borsası veya iç piyasa fiyatı Türkiye’ye teslim ihracat teklifi değildir; ürün, miktar, ödeme, yükleme ve vergi kapsamını ayrı doğrulayın. Riyal ve tümen verisini önce kendi biriminde doğru okuyun, sonra tarihli ve uygulanabilir kurla TRY/USD’ye çevirin. Kara sınırı veya deniz limanındaki teslim noktasını, taşıma, sigorta, gerekli ithalat belgeleri ve varış masraflarını teklifin içine açıkça yerleştirin. İran’daki fiyat veya arz sinyalini Türkiye’deki proje ihtiyacı, kabul şartı ve teslim takvimiyle birlikte değerlendirin. Türkiye’ye karma çaplı veya küçük sevkiyatta stokçu hizmetinin faydasını minimum fabrika yükü ve fazla stok maliyetiyle birlikte hesaplayın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Doğrudan alım birim fiyatı düşürebilir; fakat asgari sipariş, üretim bekleme, tam yük navlunu ve ürün karışımı maliyetleri ekler. Stokçu bu sürtünmeleri stok ve hizmetle karşılayıp fiyatına yansıtır.[2][3][4]
Toplam sepet maliyetini ve zamanı karşılaştırın: kullanılabilir miktar, zorunlu fazla veya eksik, navlun, bağlı sermaye, kesim, boşaltma ve gecikme riski. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Asgari sipariş
- Yükleme tarihi
- Çapları karıştırabilme
- Hizmet ve ambalaj
- Kullanım yerine toplam maliyet
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Fabrika | Büyük ve öngörülebilir miktar | Asgari yük ve süre |
| Stokçu | Küçük veya acil karma ihtiyaç | Stok, kimlik ve hizmet |
| Karma alım | Sabit temel talep ve değişken açık | Miktar tahsisi ve tekrarlı kontrol |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Farklı tonajları karşılaştırmak; Finansman maliyetini atlamak; İstenmeyen fazlayı görmezden gelmek; Rezervasyonsuz stok varsaymak. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Gereken zamanda hazır kullanılabilir kilogramın maliyetini karşılaştırın. Ürün karışımı ve zamanlama yüksek görünen teklifi daha ekonomik yapabilir.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Asgari sipariş
- 2Yükleme tarihi
- 3Çapları karıştırabilme
- 4Hizmet ve ambalaj
- 5Kullanım yerine toplam maliyet
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Fabrika ve stokçu çelik fiyatları değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Toplam sepet maliyetini ve zamanı karşılaştırın: kullanılabilir miktar, zorunlu fazla veya eksik, navlun, bağlı sermaye, kesim, boşaltma ve gecikme riski.
Fabrika ve stokçu çelik fiyatları konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Gereken zamanda hazır kullanılabilir kilogramın maliyetini karşılaştırın. Ürün karışımı ve zamanlama yüksek görünen teklifi daha ekonomik yapabilir.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [2]İran ulusal standartları ve hizmetleri— İran Ulusal Standartlar Kurumu
- [3]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [4]Commodity Markets— World Bank
- [5]Çelik piyasası analizi ve bilgi merkezi— AhanPrice


