Bu rehberin kararı
Yeniden sipariş noktasını tedarik süresindeki talep ve talep/tedarik belirsizliğinden her kritik stok kalemi için ayrı hesaplayın.
Yönetici özeti
- Temel karar: Yeniden sipariş noktasını tedarik süresindeki talep ve talep/tedarik belirsizliğinden her kritik stok kalemi için ayrı hesaplayın.
- Karşılaştırma esası: Stok kodu ve şartnameyi, geçmiş talep ve tahmini, tedarik süresi dağılımını, hizmet hedefini, eldeki, ayrılmış ve sipariş edilmiş miktarları, asgari siparişleri, depolama risklerini ve gözden geçirme çevrimini kaydedin.
- İlk risk: Her ürüne tek sayı
Hangi kararı vermelisiniz?
Yeniden sipariş noktası kullanılabilir stok belirli düzeye geldiğinde ikmali tetikler. Emniyet stoku tüketim değişimini veya tedarik gecikmesini karşılar. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Türkiye’de İran kaynaklı çelik veya metalik hammadde değerlendirilirken fabrikanın gerçek üretim yolu, enerji kaynağı, metal verimi ve ürün şartları esas alınmalıdır. İran’daki doğal gaz, elektrik ve lojistik koşullarının etkisini tesis ve dönem verisiyle doğrulayın; ülke ortalamasını tek sevkiyata taşımayın. Çevresel beyanları Türkiye’deki müşterinin veya ihracat projesinin istediği sınır, yöntem ve doğrulamayla eşleştirin. Tarihli teklif, kara veya deniz teslim noktası ve güvenli elleçleme kapsamıyla TRY/USD bazında teslim maliyetini hesaplayın; karbon, kalite veya maliyet avantajını belgesiz varsaymayın. Türkiye’deki stok hedefini gerçek İran çıkış-varış süresi ve değişkenliğiyle hesaplayın; yalnız üretim süresini tedarik süresi saymayın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Değişkenliksiz ortalama tüketim ve aralıksız tedarik süresi kıtlığı gizler. Asgari sipariş, stok boyları, kesim verimi ve izinli ikameler fiziksel stoku net ihtiyaçtan ayırır.[2][3][4]
Stok kodu ve şartnameyi, geçmiş talep ve tahmini, tedarik süresi dağılımını, hizmet hedefini, eldeki, ayrılmış ve sipariş edilmiş miktarları, asgari siparişleri, depolama risklerini ve gözden geçirme çevrimini kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Kritiklik sınıflandırması
- Temiz tüketim verisi
- Gerçek tedarik süreleri
- Formül ve geçmiş veriyle sınama
- Periyodik gözden geçirme
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Sürekli gözden geçirme | Kritik kalem ve güncel veri gerektiriyorsa | Canlı stok doğruluğu |
| Periyodik gözden geçirme | Planlı inceleme işletmeye uygunsa | İnceleme süresi ve hedef stok |
| Proje alımı | Talep ayrık ve kesinleşmişse | Malzeme listesi ve değişiklik kontrolü |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Her ürüne tek sayı; Açık siparişleri atlamak; Projeden kopuk tahmin; Az kullanılan sınıfları biriktirmek. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Emniyet stoku tüketimin sabit yüzdesi değildir. Her kalemin gerçek belirsizliğinden ve yokluk maliyetinden türetin.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Kritiklik sınıflandırması
- 2Temiz tüketim verisi
- 3Gerçek tedarik süreleri
- 4Formül ve geçmiş veriyle sınama
- 5Periyodik gözden geçirme
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Çelik stok planlaması değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Stok kodu ve şartnameyi, geçmiş talep ve tahmini, tedarik süresi dağılımını, hizmet hedefini, eldeki, ayrılmış ve sipariş edilmiş miktarları, asgari siparişleri, depolama risklerini ve gözden geçirme çevrimini kaydedin.
Çelik stok planlaması konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Emniyet stoku tüketimin sabit yüzdesi değildir. Her kalemin gerçek belirsizliğinden ve yokluk maliyetinden türetin.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [2]Raw materials— World Steel Association
- [3]Life cycle assessment in the steel industry— World Steel Association
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Global Steel, Ferrous Scrap, Ferroalloys and Noble Alloys Specifications Guide— S&P Global Commodity Insights


