Bu rehberin kararı
Hurdayı menşe, kimya, kirlenme, ölçü, verim ve alıcı çelikhane bazında ayırıp değerleyin.
Yönetici özeti
- Temel karar: Hurdayı menşe, kimya, kirlenme, ölçü, verim ve alıcı çelikhane bazında ayırıp değerleyin.
- Karşılaştırma esası: Kategori ve menşei, kimya ve kalıntıları, kaplama ve kirlenmeyi, yoğunluk ve boyutu, nemi, verimi, radyasyon ve güvenlik kontrollerini, varış yerini kaydedin.
- İlk risk: Kapalı kaplar
Hangi kararı vermelisiniz?
Çelik tekrar tekrar geri dönüştürülebilir; ancak hurda homojen değildir. Kullanım ömrünü tamamlamış hurda, yeni sanayi hurdası, talaş ve alaşımlı hurda farklı kontroller gerektirir. Teknik özellikleri, fiyat esasını, teslim koşullarını ve kalite belgelerini birlikte değerlendirin. Kalite sınıfı, ağırlık, kaplama veya teslim kapsamı farklıysa daha düşük rakam karşılaştırılabilir bir teklif değildir. Önce projenin ihtiyacını tanımlayın; her kabul koşulunu teslimatta kontrol edilebilecek bir belge veya ölçümle eşleştirin.[1][2]
Türkiye’de İran kaynaklı çelik veya metalik hammadde değerlendirilirken fabrikanın gerçek üretim yolu, enerji kaynağı, metal verimi ve ürün şartları esas alınmalıdır. İran’daki doğal gaz, elektrik ve lojistik koşullarının etkisini tesis ve dönem verisiyle doğrulayın; ülke ortalamasını tek sevkiyata taşımayın. Çevresel beyanları Türkiye’deki müşterinin veya ihracat projesinin istediği sınır, yöntem ve doğrulamayla eşleştirin. Tarihli teklif, kara veya deniz teslim noktası ve güvenli elleçleme kapsamıyla TRY/USD bazında teslim maliyetini hesaplayın; karbon, kalite veya maliyet avantajını belgesiz varsaymayın. Türkiye’deki çelikhane için İran kaynaklı hurda teklifinde sınıf ve kalıntı element sınırlarını, yük güvenliği ve numune planıyla birlikte yazın.
Teknik işleyiş ve fiyata etkisi
Bakır, kalay ve diğer kalıntılar çelik üretiminde kolay uzaklaştırılamaz; karışma üretilebilecek ürünleri sınırlayabilir. Ayırma ve sökülebilir tasarım malzeme değerini korur.[2][3][4]
Kategori ve menşei, kimya ve kalıntıları, kaplama ve kirlenmeyi, yoğunluk ve boyutu, nemi, verimi, radyasyon ve güvenlik kontrollerini, varış yerini kaydedin. Teklifleri birim, ağırlık esası, vergiler, ambalaj, yükleme, nakliye ve geçerlilik süresi eşitlendiğinde karşılaştırın. Eksik bırakılan bir maliyet, kilogram fiyatındaki görünen tasarruftan büyük olabilir. Tedarikçinin teklif para birimini ve ödeme tarihini kaydedin; Türkiye’deki teslim maliyetini hesaplarken döviz dönüşümünü nakliye ve diğer giderlerden ayrı gösterin.
Karşılaştırılabilir teklif isteme
Her tedarikçiden aynı yazılı şartnameye yanıt isteyin. Böylece ürün tanımı veya teslim kapsamı değiştirilerek daha ucuz görünen bir teklif hazırlanmasını önlersiniz. Fiyatları yan yana koymadan önce aşağıdaki bilgileri doğrulayın ve eksik yanıtları açıkça işaretleyin:
- Muayene ve güvenlik
- Menşeye göre ayırma
- Numune kimyası
- Ağırlık ve verim
- Varış izlenebilirliği
Seçeneklerin karşılaştırılması
Bu tablo karar vermeyi kolaylaştırır; mühendislik hesaplarının veya sözleşme belgelerinin yerine geçmez. Son sütun, teklifi kabul etmeden önce incelenecek kanıtı gösterir. Nihai seçim, gerçek kullanım koşulları ve projenin onaylı şartnamesiyle birlikte değerlendirilmelidir.
| Yeni imalat hurdası | Temiz sanayi kaynağı | Kimya ve kaplama |
| Eski hurda | Ayrıntılı ayırma yapılıyorsa | Kalıntılar ve kirlenme |
| Alaşımlı hurda | Alaşım element değeri korunacaksa | PMI ve ayırma |
Yaygın riskler ve uyarı işaretleri
Hatalar çoğunlukla piyasa adının teknik şartname yerine kabul edilmesi, tek fotoğrafın bütün sevkiyatı temsil etmesi veya teslim kapsamının teklifte bulunmamasıyla başlar. Şu riskleri ayrı ayrı ele alın: Kapalı kaplar; Gizli bakır; Yağ ve nem; Paslanmazla karbon çeliğini karıştırmak. Her riski yazılı bir kabul koşuluna, numune alma planına veya izlenebilir belgeye dönüştürün; kontrolü kimin yapacağını sevkiyattan önce belirleyin.
Bir standart numarası tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Baskı yılı, kalite sınıfı, boyutlar, toleranslar, deney yöntemi, döküm veya parti numarası ve kabul yetkilisi belli olmalıdır. Türkiye’de kullanılacak ithal çelik için projenin onaylı şartnamesini ve ilgili yerel gereklilikleri doğrulayın. İran’daki bir piyasa sınıfını, belgeli değerlendirme olmadan yerel bir kalite sınıfına eşdeğer saymayın.
Satın alma kararını tamamlama
Yüksek geri dönüşüm oranı kalite için yine kimyasal kontrol gerektirir. Ayırma, malzeme bilgisi ve sökülebilir tasarım döngünün değerini korur.[4][5]
Sipariş öncesinde ürün tanımı, miktar, birim, teorik ve gerçek ağırlık, taban fiyat, vergiler, nakliye, teslim aralığı, belgeler ve kabul ölçütlerini tek karşılaştırma tablosunda toplayın. Her masrafın sorumlusunu ve teslimatta farkları kaydedecek kişiyi belirleyin. Tarihli teklifleri ve teknik yazışmaları sipariş dosyasında saklayın; kontrol planını mal kabul ekibine önceden iletin. Böylece sözleşme şartları ancak araç geldiğinde tartışılmaya başlanmaz.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- 1Muayene ve güvenlik
- 2Menşeye göre ayırma
- 3Numune kimyası
- 4Ağırlık ve verim
- 5Varış izlenebilirliği
- 6Teklifte fiyat esasını, birimi, vergileri, yükleme ve nakliyeyi kaydedin
- 7Boşaltma öncesinde sevkiyat işaretlerini ve belgeleri teslim edilen ürünle eşleştirin
Sık sorulan sorular
Çelik geri dönüşümü ve döngüsellik değerlendirmesinde öncelikle neyi doğrulamalıyım?
Fiyatları karşılaştırmadan önce ürün tanımını ve kabul ölçütlerini eşitleyin. Kategori ve menşei, kimya ve kalıntıları, kaplama ve kirlenmeyi, yoğunluk ve boyutu, nemi, verimi, radyasyon ve güvenlik kontrollerini, varış yerini kaydedin.
Çelik geri dönüşümü ve döngüsellik konusunda karar vermek için fiyat tek başına yeterli midir?
Hayır. Fiyatlar ancak kalite sınıfı, boyutlar, ağırlık, kalite, belgeler, teslim kapsamı ve geçerlilik süresi aynıysa karşılaştırılabilir. Yüksek geri dönüşüm oranı kalite için yine kimyasal kontrol gerektirir. Ayırma, malzeme bilgisi ve sökülebilir tasarım döngünün değerini korur.
Kaynaklar ve kullanım yöntemi
Yöntem, terminoloji ve karar kapsamı standartlara ve birincil kaynaklara dayanır. Projenin sözleşme sürümü ile onaylı ulusal standart her zaman önceliklidir.
- [1]World Steel in Figures 2026— World Steel Association
- [2]Raw materials— World Steel Association
- [3]Life cycle assessment in the steel industry— World Steel Association
- [4]İran Emtia Borsası fiziki piyasa işlem istatistikleri— İran Emtia Borsası
- [5]Global Steel, Ferrous Scrap, Ferroalloys and Noble Alloys Specifications Guide— S&P Global Commodity Insights


